Jak przygotować transport substancji niebezpiecznych?

Transportu substancji niebezpiecznych dotyczy wiele wytycznych i przepisów prawnych. Wynika to z faktu, że błędy, niedopatrzenia i niedociągnięcia mogą mieć bardzo poważne konsekwencje zarówno dla zdrowia i życia ludzi, jak i dla środowiska naturalnego.

Oznakowanie i klasyfikacja towarów niebezpiecznych

Substancje i materiały stwarzające zagrożenie zostały podzielone na klasy oraz podklasy, co ułatwia ich rozpoznanie i charakterystykę. Są to materiały i przedmioty wybuchowe, gazy, materiały ciekłe zapalne, materiały stałe zapalne, materiały samozapalne, materiały wytwarzające gazy palne w kontakcie z wodą, materiały utleniające, nadtlenki organiczne, materiały trujące, materiały zakaźne, materiały promieniotwórcze oraz materiały żrące. Każdy z nich wymaga innego sposobu przewozu i dotyczą ich inne zasady bezpieczeństwa. Do ich oznakowania służą na przykład piktogramy clp, które znacznie ułatwiają identyfikację zagrożenia. Są to kwadratowe tabliczki, na których umieszczono czarny symbol w czerwonej ramce. Działają one na podobnej zasadzie co znaki ostrzegawcze.

Kolejnym ważnym oznakowaniem substancji niebezpiecznych w transporcie jest czterocyfrowy numer UN przypisany do konkretnej substancji. Dla przykładu 1203 oznacza benzynę, 1090 aceton a 1830 kwas siarkowy. Numer UN znajduje się na tablicy ADR pod numerem rozpoznawczym niebezpieczeństwa HIN, w którym cyfry przypisane są do klasy substancji oraz rodzaju zagrożenia.

Często na opakowaniach substancji można spotkać znak w postaci dwóch strzałek, który za pomocą ich grotów wskazuje, jak należy ustawić zbiornik w transporcie. Do ładunku powinna być także dołączona karta charakterystyki towaru niebezpiecznego, w której znajdują się istotne informacje dotyczące przewożonej substancji.

Zasady dotyczące transportu substancji niebezpiecznych

Środki chemiczne, toksyczne, materiały wybuchowe i inne niebezpieczne substancje mogące powodować zagrożenie muszą być przewożone w odpowiedni sposób. Jedną z najważniejszych czynności jest oddzielenie substancji od środowiska zewnętrznego. Oznacza to, że muszą one znajdować się w dostosowanych do rodzaju substancji pojemnikach, cysternach, skrzyniach i tym podobnych. Inne pojemniki zastosuje się do gazów, cieczy i ciał stałych. Natomiast każdy zbiornik musi być zabezpieczony przed przypadkowym i samoczynnym otworzeniem się podczas transportu oraz przez przesuwaniem. W tym celu używa się między innymi pasów mocujących, podkładek antypoślizgowych czy specjalnych podpór.

Większość zasad dotyczących transportu substancji niebezpiecznych można znaleźć w europejskiej umowie ADR (The European Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road), która została podpisana w 1957 roku. Jej przepisy są aktualizowane co dwa lata, tak aby zapewniać bezpieczeństwo na jak najwyższym poziomie i uwzględniać postęp technologiczny. Od tej umowy swoją nazwę wzięły na przykład naklejki ADR służące do oznaczania substancji niebezpiecznych w transporcie drogą lądową. Mają one różne kolory oraz symbole, które można dobrać do rodzaju chemikaliów lub materiałów.

Kierowca zostaje dopuszczony do przewożenia substancji mogących powodować zagrożenie dopiero po zdobyciu wymaganych uprawnień. W tym celu musi odbyć kurs ADR, gdzie poznaje procedury oraz zasady postępowania.